
De herfst van 2026 tijd om de balans op te maken. Dit broedseizoen laat in de Kop van Noord-Holland een opvallend contrast zien. Alle beschermingsmaatregelen zijn hier succesvol geactiveerd door de Agrarisch Natuurvereniging Hollands Noorden. Dankzij een unieke samenloop van biologische omstandigheden en de inzet van lokale boeren beleefde de grutto een historisch topjaar, terwijl de kievit juist extra zorg vraagt.
Historisch topjaar voor grutto.

Dit seizoen is er een uitzonderlijk hoog broedsucces van 69,86% gemeten onder 813 grutto’s.
Verschillende factoren waren hiervoor doorslaggevend. Door een overvloed aan muizen verlegden predatoren hun focus, waardoor gruttokuikens buiten schot bleven. Daarnaast broedde 78% van de grutto’s tegelijkertijd, wat door een massale kuikengolf de overlevingskansen vergrootte.

Bovendien pasten veel boeren, buiten hun vaste beheercontracten, hun beheer op het laatste moment aan zodat kuikens veilig hun kuikens vliegvlug kregen.

Bij Andijk zorgden miljoenen IJsselmeermuggen voor een boost; deze insecten bleken essentieel als stapelvoedsel voor jonge kuikens. Van de Tureluur is geen broedsucces bekend maar lijkt, met een geschatte populatie van 600 paren, in het kielzog van de grutto een goed jaar achter de rug te hebben.

De drone-inzet door de ANV voor het vinden van de nesten was ook dit jaar weer zeer succesvol.
Knelpunten en de kievit als zorgenkind
Ondanks het succes blijven er structurele knelpunten. De permanente aanwezigheid van katten en ratten vormen een constante bedreiging voor zowel legsels als kuikens..
In scherp contrast met de grutto en tureluur blijft de kievit al enige jaren achter als zorgenkind. Binnen het werkgebied broedt 78% van de kievitpopulatie op bouwland, Legsels worden relatief goed beschermd maar het beschermen van kuikens blijkt een lastig verhaal als de vele bewerkingen beginnen.

Kievitkuikens kunnen hier slecht tegen.
Dit maakt duidelijk dat de kievit dringend vraagt om gerichte, soort specifieke bescherming om het tij te keren. Daarnaast zou kennisdeling op het gebied van weidevogel ecologie meer planmatig uitgevoerd moeten worden.

Lees meer in en rond Schagen
Bron: ActiefmetBeeld